Λένε πως λίγο πριν πεθάνεις, βλέπεις ολόκληρη τη ζωή σου να περνά από μπροστά σου σαν ταινία. Οι άνθρωποι που έχουν επιζήσει από επικίνδυνα ατυχήματα ή βαριές αρρώστιες το περιγράφουν ως μια εμπειρία παράξενα γαλήνια.
Εκείνη τη στιγμή, η ψυχή μοιάζει να συγκεντρώνει όλη την ύπαρξη μέσα σε μια στιγμιαία αιωνιότητα. Δεν υπάρχει πια διάκριση ανάμεσα στο πριν και το μετά; υπάρχει μόνο το τώρα της αλήθειας. Αυτό το τώρα της αλήθειας μπορεί να αναιρέσει την ίδια σου τη ζωή αν ήταν μια ζωή δομημένη σε αξίες όπως ο παρορμητισμός, και τα συναισθήματα. Όταν βλέπεις όλη τη ζωή να περνά από μπροστά σου, σού είναι ξεκάθαρο ποιες επιλογές ήταν καλές και ποιες κακές με βάση το άχρονο, με βάση την ίδια την αιωνιότητα.
Γι’ αυτό και πολλές πνευματικές παραδόσεις βλέπουν αυτή τη στιγμή όχι ως το τέλος, αλλά ως επιστροφή. Εκείνη τη στιγμή αντικρίζεις τη ζωή σου χωρίς άμυνες, όπως ίσως να την έβλεπε πάντοτε το θείο: καθαρή, ολόκληρη, χωρίς ψέματα και χωρίς φόβο. Η μετάνοια τότε δεν γεννιέται επειδή “πρέπει”, αλλά επειδή η καρδιά αναγνωρίζει, επιτέλους, το νόημα που είχε χάσει; αναγνωρίζει την αλήθεια που άλλοτε παράβλεπε.
Κι όταν καταλάβεις πως η ζωή μπορεί να χαθεί μέσα σε μια μόνο στιγμή, όλα όσα κάποτε σου φαίνονταν βαριά, το παράπονο, ο εγωισμός, η φιλοδοξία, χάνουν τη δύναμή τους. Η συνείδηση καθαρίζει, όπως καθαρίζει ένα ποτάμι μετά τη θύελλα. Κι αν επιζήσεις, κάτι μέσα σου ξαναγεννιέται.
Όσοι έχουν βιώσει κάτι τέτοιο λένε πως δεν είναι πια οι ίδιοι. Δε φοβούνται τόσο πλέον. Δεν κρατούν πικρίες. Δεν ξοδεύουν τον χρόνο τους σε ασήμαντα πράγματα. Γιατί όταν βλέπεις ολόκληρη την ύπαρξή σου μέσα σε μια στιγμή, καταλαβαίνεις πώς τη ζωή μπορείς να τη ζήσεις μέσα από τα μάτια της αλήθειας και πώς η αιωνιότητα βρίσκεται ήδη μέσα στη ζωή. Η στιγμή λίγο πριν πεθάνεις, ή εκείνη που νομίζεις πως πεθαίνεις, είναι ίσως το πιο δυνατό κάλεσμα για μετάνοια, επιστροφή και αληθινή συνείδηση. Μια υπενθύμιση ότι η ζωή είναι πολύτιμη όχι όταν τελειώνει, αλλά όταν τη βλέπεις καθαρά, έστω και για μια μόνο στιγμή.
