Από την αρχαιότητα, η αλχημεία υπήρξε η τέχνη της μεταμόρφωσης; μια προσπάθεια να μετατραπεί το ταπεινό σε χρυσό. Δεν επρόκειτο μόνο για την αναζήτηση της υλικής μεταστοιχείωσης, αλλά για κάτι βαθύτερο: τη μεταμόρφωση του ίδιου του ανθρώπου. Πίσω από τα σύμβολα, τα φίλτρα και τις εξισώσεις, υπήρχε πάντα ένα κρυφό όνειρο, μια ανήσυχη επιθυμία. Ο άνθρωπος ήθελε να αγγίξει το μυστήριο της ζωής, να το κρατήσει στα χέρια του, να γίνει δημιουργός ο ίδιος.
Αυτό ακριβώς είναι το δράμα του Frankenstein. Ο Βίκτορ δεν πειραματίζεται από κακία, αλλά από περιέργεια, από τη δίψα της γνώσης και την αλαζονεία του νου που πιστεύει πως μπορεί να υποκαταστήσει το θείο. Δημιουργεί ένα πλάσμα και νομίζει ότι μπορεί να το ελέγξει, όμως το δημιούργημα, γεννημένο χωρίς αγάπη, χωρίς ψυχή, στρέφεται εναντίον του. Η αλχημεία, από αναζήτηση φωτός, μετατρέπεται σε ύβρη.
Η μαγεία, όπως και η αλχημεία, δεν είναι απλώς μια σειρά από τελετές ή μυστικές λέξεις. Είναι η επιθυμία να ελέγξεις το αόρατο, να πάρεις στα χέρια σου μια δύναμη που δε σου ανήκει. Να ορίσεις τη μοίρα, να σταθείς στη θέση του Δημιουργού. Είναι η φωνή που ψιθυρίζει μέσα στον άνθρωπο πως μπορεί μόνος του. Και αυτό ακριβώς είναι το πνεύμα του πειρασμού, η λογική που απομακρύνεται από τη σοφία, η γνώση που αρνείται την ταπεινότητα.
Ο Frankenstein είναι η ζωντανή εικόνα αυτής της πτώσης. Δεν τον οδηγεί ο διάβολος με λόγια, αλλά η ίδια του η λογική, μια λογική χωρίς μέτρο, χωρίς καρδιά. Το πλάσμα που δημιουργεί δεν είναι κακό από τη φύση του· είναι το παιδί της ανθρώπινης μοναξιάς. Φτιάχτηκε χωρίς αγάπη και γι’ αυτό δε γνωρίζει πώς να αγαπήσει. Είναι η απόδειξη πως η γνώση χωρίς σοφία γεννά τέρατα, και ότι η επιστήμη, όταν αποκόπτεται από το συναίσθημα, χάνει τον προσανατολισμό της.
Ο Frankenstein παραμένει διαχρονικός γιατί μας θυμίζει την αέναη μάχη ανάμεσα στη γνώση και στη σοφία, στην επιθυμία και στην ταπεινότητα. Ο άνθρωπος μπορεί να κατακτήσει τα μυστήρια του κόσμου, αλλά αν δε γνωρίσει πρώτα τον εαυτό του, το φως της ανακάλυψης μετατρέπεται εύκολα σε σκιά. Και τότε, η δημιουργία γίνεται καθρέφτης, όχι του μεγαλείου, αλλά της αλαζονείας του δημιουργού της.
